Để dạy bài
Chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn của la Phông ten
Vũ Nho

1. Sách giáo khoa ngữ văn 9 tập hai có bài Chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông ten của nhà phê bình nghiên cứu văn học Pháp kiêm triết gia, sử gia H. Ten. Đây là một đoạn trích nhỏ trong công trình nghiên cứu La Phông ten và thơ ngụ ngôn của ông xuất bản năm 1853.
Để có thể dạy được đoạn trích nhỏ này, người dạy cần nắm được nội dung những bài thơ ngụ ngôn của La Phông ten có liên quan đến hình tượng Cừu và Chó Sói. Theo PGS.TS. Lộc Phương Thuỷ, chuyên gia nghiên cứu văn học Pháp, thơ ngụ ngôn của La Phông ten có 3 tập gồm 12 quyển với tổng số 238 truyện ngụ ngôn.
Trong số đó chỉ có 3 truyện có nhân vật Sói và Cừu ( một truyện đã được Tú Mỡ dịch và in trong sách giáo khoa Ngữ văn 9). Hai truyện khác thì có một truyện liên quan trực tiếp đến Sói và Cừu. Đó là truyện nói về cuộc hoà hoãn giữa Sói và Cừu sau cuộc chiến kéo dài hàng ngàn năm. Hai bên trao đổi tù binh. Phía Sói nhận về những con Sói con. Phía Cừu nhận về những con chó chăn Cừu. Một thời gian sau hoà bình, những con Cừu mập mạp nhất đàn bỗng tự nhiên biến mất. Kết luận là không bao giờ có hoà bình giữa những kẻ thù truyền kiếp. Một truyện khác nói về người chăn Cừu và đàn Cừu có liên quan đến Sói.
Không có một truyện ngụ ngôn nào nói riêng về Cừu hay nói về Cừu với những con vật khác.
Có những 14 truyện có nhân vật Sói. Khi thì là Sói và Ngựa; khi là Sói với người; khi là Sói với người đi săn; Sói với người chăn Cừu; Sói và Cáo (2 truyện); Sói và con Chó gầy; Sói, người mẹ và đứa con; Sói, dê cái, dê con; Sói, Ngựa và Cáo; Sói trở thành người chăn Cừu...Như vậy Sói là một nhân vật quan trọng, xuất hiện nhiều trong thơ ngụ ngôn của la Phông ten, tần suất xuất hiện cao hơn hẳn Cừu.
Nhận xét của H.Ten là nhận xét dựa trên 17 truyện trên chứ không phải chỉ là một truyện mà người giáo viên có trong tay. Tuy vậy cần thấy rằng khi nhà nghiên cứu, phê bình đã khái quát về hình tượng Cừu và chó Sói trong thơ ngụ ngôn của La Phông ten thì Sói và Cừu trong một truyện cụ thể cũng phải thể hiện đúng tinh thần khái quát đó. Có như thế thì việc khái quát của nhà phê bình mới có giá trị.
2. Đây là một đoạn trích trong cốn sách chứ không phải là một bài viết độc lập, vì vậy cần xác định đoạn trích chia làm hai phần (không nên tìm bố cục của bài nghị luận). Phần đầu cũng là trích chứ không phải mở bài của một bài nghị luận cho nên mới bắt đầu ngay bằng “Giọng của chú cừu non tội nghiệp mới buồn rầu và dịu dàng làm sao!”. Phần đ